Doğduğumuz andan itibaren, anne-babalarımız, arkadaşlarımız, eş ve çocuklarımız, iş çevremiz, evcil hayvanlarımız,para gibi pek çok unsurla ilişki içine gireriz. Bu ilişkiler, psikolojik sağlamlığımızı doğrudan etkiler. Ancak tüm bu bağlantılar arasında en kritik olanıysa, kendimizle kurduğumuz ilişkidir. Peki, kendimizle ilişkimizi nasıl tanımlar ve geliştiririz? İhtiyaçlarımızı ne kadar fark ediyor ve gözetiyoruz? İçsel çatışmalarımızı ne kadar yönetebiliyoruz? İstemediğimiz durumlarda kendimizi acımasızca yargılıyor muyuz?Duygularımızı kontrol edebiliyor muyuz, yoksa olumsuz duygulardan kaçmak için mi hayatımızı kısıtlıyoruz?
Çoğu zaman kendimize en yabancı olanın yine kendimiz olduğunu söyleyebiliriz.Kendimizi anlamak, duygularımızın ya da tepkilerimizin altında yatan gerçek nedenleri fark etmek, özellikle ikili ilişkilerde büyük bir fark yaratır. Diyelim ki ilişkinizde sürekli olarak karşınızdaki insan tarafından değersiz hissettirildiğinizi düşünüyorsunuz. Bu durum, kendinizle ilişkinizi gözden geçirmek için harika bir fırsat sunar. Kendinizi daha yakından tanımak için, İçinize dönüp şu soruları sorabilirsiniz:
“Bu duygu nereden geliyor?”
‘’Hangi durumlarda kendimi değersiz hissediyorum?’’
“Bu his, geçmişteki bir deneyimle bağlantılı olabilir mi?”
‘’ Karşımdaki insana ihtiyaçlarımı ne kadar açık bir şekilde iletiyorum?”
“Sağlıklı sınırlar koyabiliyor muyum?”
Belki karşınızdaki kişinin sizi dinlememesi, fikirlerinizi göz ardı etmesi, size karşı kullandığı bazı sözcükler olumsuz duygularınızı tetikliyor olabilir.
Belirli anları düşünün;sınırlarınızı net olarak belirleyemediğiniz için, sizinle ilgili kararları,başkalarınınsizin adınıza almaları bu duyguları artırıyor olabilir.
Olumsuz duygularınızın kökeni, belki de geçmişinizdesaklıdır. Aileniz sizi yeterince takdir etmemişya da önceki bir ilişkide benzer bir şekilde görmezden gelinmiş, reddedilmiş olabilirsiniz.
Kendi ihtiyaçlarınızı ve beklentilerinizi diğer insanlara net bir şekilde ifade etmiyor, o bilsin hissetsin anlasın gibi bir beklentiye giriyor ve iletişimi sabote ediyor da olabilirsiniz.
Kendimize sorabileceğimiz başka bir soruysa: Diğerinsanların size karşı saygısız davrandığı anlarda tepkinizi net bir şekilde gösterebiliyor musunuz? Örneğin, “Bu şekilde konuşulması beni rahatsız ediyor” deme cesaretini bulabiliyor musunuz?
Bu soruları sormak, hem kendinizle hem de çevrenizdekilerle olan ilişkinizi daha iyi anlamanıza olanak tanır
Kendinizle sağlıklı bir ilişki kurduğunuzda, çevrenizle olan ilişkilerinizde de, daha dengeli ve yapıcı bir yaklaşım sergileyebilirsiniz. Kendi sınırlarınızı, duygularınızı ve ihtiyaçlarınızı açık ve net bir şekilde ifade edebilirsiniz. Örneğin, “Beni dinlemediğini hissettiğimde kendimi değersiz hissediyorum” yada “Kararları birlikte almamız benim için önemli” diyerek hislerinizi paylaşabilirsiniz.
O halde artık kendinizle sağlıklı bir ilişki kurmaya, kendinizi tanımaya, ihtiyaçlarınıza kulak vermeye ve duygularınızı anlamaya ve uygun bir şekilde ifade etmeye hazır mısınız? Bu yolculukta profesyonel destek almak da oldukça etkili olabilir. Bir terapist ya da danışmanla çalışmak, kendinizi daha derinlemesine anlamanıza ve içsel çatışmalarınızı çözmenize yardımcı olabilir.
Kendimizi tanımak, hayatımızdaki en değerli yatırımdır.